Công chứng khi một bên không biết chữ, bên kia muốn tự soạn văn bản
Mở bài
Trong thực tế, có những trường hợp người dân không biết chữ nhưng vẫn cần tham gia giao dịch: bán đất, lập di chúc, ủy quyền… Khi đó, công chứng phải tuân thủ quy trình đặc biệt để đảm bảo quyền lợi.
1. Cơ sở pháp lý
- Luật Công chứng 2014, Điều 48: công chứng cho người không biết chữ, không nghe, không nói được.
- Quy định về điểm chỉ thay chữ ký.
2. Người không biết chữ có được công chứng không?
- Có thể, bằng cách điểm chỉ (lăn dấu vân tay).
- Văn bản phải được đọc to, giải thích rõ cho người đó hiểu.
- Bắt buộc có người làm chứng.
3. Văn bản do bên kia tự soạn có công chứng được không?
- Được phép, nếu nội dung phù hợp quy định pháp luật.
- Công chứng viên sẽ kiểm tra, chỉnh sửa nếu cần, để bảo đảm hợp pháp.
4. Hồ sơ cần chuẩn bị
- CMND/CCCD, hộ khẩu của cả hai bên.
- Văn bản dự thảo (hợp đồng, di chúc, ủy quyền…).
- Giấy tờ chứng minh quyền sở hữu tài sản.
5. Quy trình công chứng khi một bên không biết chữ
- Công chứng viên đọc toàn bộ văn bản cho người không biết chữ.
- Có ít nhất hai người làm chứng tham gia.
- Người không biết chữ thực hiện điểm chỉ.
- Công chứng viên ký và xác nhận rõ quy trình đặc biệt này.
6. Checklist khi công chứng với người không biết chữ
- Thông báo trước để văn phòng chuẩn bị người làm chứng.
- Văn bản phải rõ ràng, không có từ ngữ mơ hồ.
- Người không biết chữ cần xác nhận rõ đã hiểu nội dung.
- Công chứng viên phải ghi chú rõ trong văn bản.
7. Lưu ý
- Không nên ép buộc hoặc lợi dụng sự thiếu hiểu biết của người không biết chữ.
- Người làm chứng không được có quyền lợi trong giao dịch.
- Văn bản tự soạn cần trình bày gọn gàng, tránh tẩy xóa.
Kết luận
Người không biết chữ vẫn có thể công chứng, nhưng phải điểm chỉ và có người làm chứng. Văn bản do bên kia tự soạn vẫn được chấp nhận nếu hợp pháp.
👉 Nếu bạn gặp tình huống này, hãy liên hệ văn phòng công chứng để được hướng dẫn cách soạn thảo và chuẩn bị người làm chứng hợp lệ.